English

Profiadau Menywod yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18


Chwilio
Chwilio uwch

Pori'r casgliad


Trefnwyd yn ôl enw

Edith Richards

Gwasanaeth: Chwaer

Nodiadau: Fy mam, Mimmi (Sarah) a’i chwaer, Edith, ar y chwith, wrth fedd Tom, tua1920; y Gynnwr Thomas Sidney Richards,‘a laddwyd mewn brwydr’, Armentieres, Ffrainc, 14 Mawrth 1918, 20 mlwydd oed.

Cyfeirnod: WaW0080

Ffotograff o Edith a Mimmi (Sarah)  Richards, Mam a chwaer y Gynnwr  Thomas Sidney Richards, ar lan ei fedd yn Ffrainc, tua 1920

Edith a Mimmi (Sarah) Richards

Ffotograff o Edith a Mimmi (Sarah) Richards, Mam a chwaer y Gynnwr Thomas Sidney Richards, ar lan ei fedd yn Ffrainc, tua 1920

Tom Richards  ar faes y gad, Armentieres,Ffrainc.

Thomas Richards

Tom Richards ar faes y gad, Armentieres,Ffrainc.


Ella Richards

Man geni: Llanbedr Pont Steffan

Gwasanaeth: Nyrs, VAD

Marwolaeth: 1918-10-14, Salonica, Pneumonia / Niwmonia

Cofeb: Cofeb Ryfel, Llanbedr Pont Steffan, Ceredigion

Nodiadau: 31 oed. Claddwyd yng nghladdfa Brydeinig Mikra, Salonica

Ffynonellau: Cambrian News and Merionethshire/Meirionnydd Standard 9 May/Mai 1919

Cyfeirnod: WaW0050

Nyrs Ella Richards yn ei gwisg swyddogol fel Mintai Gymorth Gwirfoddol (VAD)

Nyrs Ella Richards

Nyrs Ella Richards yn ei gwisg swyddogol fel Mintai Gymorth Gwirfoddol (VAD)

Enw Nyrs Ella Richards, Cofeb Ryfel Llanbedr Pont Steffan

Llanbedr Pont Steffan

Enw Nyrs Ella Richards, Cofeb Ryfel Llanbedr Pont Steffan


Enw Ella Richards, Cofeb Ryfel Capel Soar

Capel Soar 1

Enw Ella Richards, Cofeb Ryfel Capel Soar

Enw Ella Richards, Coflech Capel Soar

Capel Soar 2

Enw Ella Richards, Coflech Capel Soar


Sôn am Ella Richards mewn adroddiadau yn y Cambrian News a’r Merionethshire Standard 18 Gorffennaf 1919

Adroddiad papur newydd

Sôn am Ella Richards mewn adroddiadau yn y Cambrian News a’r Merionethshire Standard 18 Gorffennaf 1919

Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Ella Richards

Cerdyn y Groes Goch

Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Ella Richards


Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Ella Richards

Cerdyn y Groes Goch (cefn)

Cerdyn cofnod y Groes Goch ar gyfer Ella Richards


Mimmi (Sarah) Richards

Gwasanaeth: Mam

Nodiadau: Fy mam, Mimmi (Sarah) a’i chwaer, Edith, ar y chwith, wrth fedd Tom, tua1920; y Gynnwr Thomas Sidney Richards,‘a laddwyd mewn brwydr’, Armentieres, Ffrainc, 14 Mawrth 1918, 20 mlwydd oed.

Cyfeirnod: WaW0079

Ffotograff o Mimmi (Sarah) ac Edith Richards, Mam a chwaer y Gynnwr  Thomas Sidney Richards, ar lan ei fedd yn Ffrainc, tua 1920

Sarah (Mimmi) ac Edith Richards

Ffotograff o Mimmi (Sarah) ac Edith Richards, Mam a chwaer y Gynnwr Thomas Sidney Richards, ar lan ei fedd yn Ffrainc, tua 1920

Tom Richards  ar faes y gad, Armentieres,Ffrainc.

Thomas Richards

Tom Richards ar faes y gad, Armentieres,Ffrainc.


Mary Thompson Ritchings

Man geni: Abertawe

Gwasanaeth: Meddyg, Penswyddog , VAD

Nodiadau: Ganed Dr Mary Ritchings yn 1879 a hi oedd Penswyddog y VAD yn Abertawe erbyn 1912. Yn 1915 fe’i dyrchafwyd yn gyfarwyddwraig feddygol Ysbyty Groes Goch yr YMCA, un o ysbytai mwyaf Cymru gyda 360 gwely. Gweithiodd yno tan ddiwedd y rhyfel, ond parhaodd hefyd i gynnal sesiynau wytnosol yn y clinig arloesol y Mother and Baby Welcome a gymeradwywyd gan y Frenhines Mary ymysg eraill. Enillodd yr MBE ym Mehefin 1918.

Cyfeirnod: WaW0250

Ffotograff o Dr Ritchings gyda chlaf milwrol.

Llun papur newydd

Ffotograff o Dr Ritchings gyda chlaf milwrol.

Arolwg o VAD Abertawe, gyda Mary Ritchings, y Penswyddog. Cambrian Daily Leader 31ain Hydraf 1913

Llun papur newydd

Arolwg o VAD Abertawe, gyda Mary Ritchings, y Penswyddog. Cambrian Daily Leader 31ain Hydraf 1913


Cerdyn Cofnod Dr Mary Ritchings

Cerdyn cofnod y Groes Goch

Cerdyn Cofnod Dr Mary Ritchings

Adroddiad am waith Mary Ritchings yn y Mothers and Babies Welcome.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am waith Mary Ritchings yn y Mothers and Babies Welcome.


Annie Roberts

Man geni: Caergybi

Gwasanaeth: Aelod, WRAF, 14/05/1918 - d.

Marwolaeth: 1918-12-12, Pneumonia / Niwmonia

Cofeb: Cofeb Ryfel, Caergybi, Ynys Mon

Nodiadau: 20 oed, bu’n gwasanaethu yn ardal Caer. Claddwyd yng nghladdfa Caergybi (Maeshyfryd)

Cyfeirnod: WaW0053

Enw Annie Roberts, WRAF, Cofeb Ryfel Caergybi

Cofeb Ryfel Caergybi

Enw Annie Roberts, WRAF, Cofeb Ryfel Caergybi


Charlotte Emma (Lottie) Roberts

Man geni: Abergwyngregyn ger Bangor, 1883

Gwasanaeth: Nyrs, VAD, 1914 - 1919

Nodiadau: Ymunodd Charlotte (Lottie) Roberts â’r Fintai Gymorth Wirfoddol (VAD) yn Awst 1914. Ar ôl cyfnod yn nyrsio yn Lincoln cafodd ei hanfon i Calais ym Mehefin 1916. Roedd mor falch o’i hiwnifform gwisgodd hi ar gyfer ei phriodas yn Llundain yn 1919 neu 1920. Enillodd y Groes Goch Frenhinol.

Cyfeirnod: WaW0099

Lottie Roberts yn iwnifform y Fintai Gymorth Wirfoddol ( VAD);

Lottie Roberts Mintai Gymorth Wirfoddol (VAD);

Lottie Roberts yn iwnifform y Fintai Gymorth Wirfoddol ( VAD);

Lottie Roberts yn ei hiwnifform awyr agored

Lottie Roberts Mintai Gymorth Wirfoddol (VAD);

Lottie Roberts yn ei hiwnifform awyr agored


Priodas Lottie a F W Baker 1919/20

Priodas Lottie Roberts

Priodas Lottie a F W Baker 1919/20

ffotograff o Fedal y Groes Goch Frenhinol Lottie

Medal y Groes Goch Frenhinol.

ffotograff o Fedal y Groes Goch Frenhinol Lottie


Ethel Roberts

Man geni: Wrecsam

Gwasanaeth: Plentyn

Marwolaeth: 1916/03.09, Moss, Wrecsam , Explosion / Ffrwydrad

Cofeb: Eglwys y Drindod Sanctaidd, Gwersyllt, Wrecsam, Sir Ddinbych

Nodiadau: Lladdwyd Ethel, blwydd oed, pan ffrwydrodd siel y daeth ei hewyrth adre â hi fel swfenîr, gan ei lladd hi ac anafu ei chwaer a dwy gyfnither yn angeuol. Anafwyd ei hewyrth y milwr cyffredin John Bagnall yn ddifrifol yn ogystal â’i mam Sarah Roberts a’i modryb Mary Bagnall. Claddwyd y plant mewn dau fedd ym mynwent Eglwys y Drindod Sanctaidd, Gwersyllt, lle cysegrwyd cofeb i’r pedair merch ym mis Mawrth 2016.

Ffynonellau: http://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/wrexham-remembers-four-children-killed-11027982

Cyfeirnod: WaW0220

Adroddiad am ffrwydrad y siel a laddodd bedair merch ac anafu tri oedolyn, North Wales Chronicle 10fed Mawrth1916

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am ffrwydrad y siel a laddodd bedair merch ac anafu tri oedolyn, North Wales Chronicle 10fed Mawrth1916

Adroddiad am y ffrwydrad yn enwi’r dioddefwyr.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am y ffrwydrad yn enwi’r dioddefwyr.


Cofeb i Sarah Bagnall, Ethel Roberts, Mary Roberts a Violet Williams ym mynwent Eglwys y Drindod Sanctaidd, Gwersyllt a gysegrwyd ym mis Mawrth 2016.

Cofeb

Cofeb i Sarah Bagnall, Ethel Roberts, Mary Roberts a Violet Williams ym mynwent Eglwys y Drindod Sanctaidd, Gwersyllt a gysegrwyd ym mis Mawrth 2016.


Gwenllian Elizabeth Roberts

Man geni: Llangynidr

Gwasanaeth: Chwaer Nyrsio, QAIMNS Reserve

Nodiadau: Enillodd Gwenllian Roberts y Groes Goch Frenhinol am ei gwasanaeth yn Ysbyty Milwrol Canolog Chatham, swydd Caint.

Cyfeirnod: WaW0115

Y Chwaer Gwenllian Elizabeth Roberts QAIMNSR yn gwisgo ei medal Croes Goch Frenhinol

Gwenllian Elizabeth Roberts

Y Chwaer Gwenllian Elizabeth Roberts QAIMNSR yn gwisgo ei medal Croes Goch Frenhinol

Croes Goch Frenhinol y Chwaer Gwenllian Roberts, a enillodd ar Awst 5ed 1919.

Croes Goch Frenhinol Gwenllian Roberts

Croes Goch Frenhinol y Chwaer Gwenllian Roberts, a enillodd ar Awst 5ed 1919.


Yr Edinburgh Gazette yn rhestru gwobr y Chwaer Roberts, Awst 5ed 1919 (8fed yn y golofn ar y dde)

Yr Edinburgh Gazette yn rhestru gwobr y Chwaer Roberts

Yr Edinburgh Gazette yn rhestru gwobr y Chwaer Roberts, Awst 5ed 1919 (8fed yn y golofn ar y dde)

Adroddiad papur newydd am wobr y Chwaer Roberts, Llais Llafur Hydref 25ain 1919

Adroddiad papur newydd

Adroddiad papur newydd am wobr y Chwaer Roberts, Llais Llafur Hydref 25ain 1919


Jane (Jennie) Roberts

Man geni: Bryncrug

Gwasanaeth: Nyrs staff, QAIMNS

Marwolaeth: 1917-04-10, HMHS Salta, Drowning / Boddi

Cofeb: Cofeb y Nyrsys, Llanelwy, Sir y Fflint

Nodiadau: 30 oed. Bu farw pan suddwyd Llong Ysbyty Ei Fawrhydi 'Salta' ger Le Havre ar 10 Ebrill 1917. Collwyd hi ar y môr ac ni chafwyd hyd i'w chorff. Gwelir ei henw ar Gofeb y Salta ym Mynwent y Santes Marie, Le Havre, Normandi, Ffrainc, ac ar blac coffa ym mhorth Eglwys Sant Cadfan, Tywyn

Ffynonellau: http://www.flintshirewarmemorials.com/memorials/st-asaph-memorial/st-asaph-cathedral-welsh-nurses-ww1/roberts-jane/http://www.mawddachestuary.co.uk/warmemorials/#TywynChurch

Cyfeirnod: WaW0052

Enw Jane Roberts, Cofeb y Nyrsys Cadeirlan Llanelwy

Cofeb y Nyrsys, Cadeirlan Llanelwy

Enw Jane Roberts, Cofeb y Nyrsys Cadeirlan Llanelwy

Enw Jane Roberts Mhorth Coffa’r Rhyfel, Eglwys Tywyn

Eglwys Tywyn

Enw Jane Roberts Mhorth Coffa’r Rhyfel, Eglwys Tywyn


Ffotograff o Jane/Jennie a gasglwyd gan Is-bwyllgor Menywod yr Imperial War Museum fel rhan o’i gasgliad a fenywod a fu farw yn ystod y Rhyfel

Jane (Jennie) Roberts

Ffotograff o Jane/Jennie a gasglwyd gan Is-bwyllgor Menywod yr Imperial War Museum fel rhan o’i gasgliad a fenywod a fu farw yn ystod y Rhyfel


Jean Roberts

Man geni: Blaenau Ffestiniog

Gwasanaeth: Gweithwraig, WAAC, 1917/11/08 – 1918/01/05

Marwolaeth: 1918/01/05, Ysbyty Milwrol Bangor , Spotted fever / Teiffws

Nodiadau: Deunaw oed oedd Jean pan fu farw. Hi oedd yr hynaf o chwe phlentyn mam weddw. Yn Nhachwedd 1919 cododd AS Meirionnydd, Haydn Jones, ei hachos yn y Senedd. Jean oedd y penteulu, ond ni chafodd ei mam unrhyw iawndal a bu’n rhaid iddi ofyn am gymorth y plwyf. ‘Ystyriwyd’ y mater gan Ysgrifennydd Cyllid Swyddfa’r Rhyfel, ond ni wyddys beth ddeilliodd o hynny. Gwelir enw Jean Roberts yn Llyfr Cofio Cenedlaethol Cymru.

Cyfeirnod: WaW0260

Manylion am Jean Roberts yng Nghofrestr Beddau’r Rhyfel

Cofrestr Beddau

Manylion am Jean Roberts yng Nghofrestr Beddau’r Rhyfel

Adroddiad papur newydd o gwestiwn seneddol am Jean Roberts. North Wales Chronicle 14eg Tachwedd 1919

Adroddiad papur newwydd

Adroddiad papur newydd o gwestiwn seneddol am Jean Roberts. North Wales Chronicle 14eg Tachwedd 1919


Enw Jean Roberts yn Llyfr Cofio Cenedlaethol Cymru

Llyfr Cofio Cenedlaethol

Enw Jean Roberts yn Llyfr Cofio Cenedlaethol Cymru

Enw Jean Roberts ar Gofeb Ryfel Eglwys Dewi Sant Blaenau Ffestiniog. Mae’n amlwg iddo gael ei ychwanegu ar ôl yr Ail Ryfel Byd, sy’n egluro’r camgymeriad – rhoi WAAF yn lle QMAAC

Coflech Cofeb Ryfel

Enw Jean Roberts ar Gofeb Ryfel Eglwys Dewi Sant Blaenau Ffestiniog. Mae’n amlwg iddo gael ei ychwanegu ar ôl yr Ail Ryfel Byd, sy’n egluro’r camgymeriad – rhoi WAAF yn lle QMAAC



Administration