English

Profiadau Menywod yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18


Chwilio
Chwilio uwch

Pori'r casgliad


Trefnwyd yn ôl enw

Louisa Parry

Man geni: Gaergybi

Gwasanaeth: Stiwardes, CPSPCo, 1914 - 1918

Marwolaeth: 1918/10/10, RMS Leinster, Drowning/Boddi

Cofeb: Cofeb Rhyfel, Gaergybi, Ynys Mon

Nodiadau: 22 oed. Trawyd RMS Leinster gan dorpido ar Fôr yr Iwerydd. Bu farw LP ynghyd â Hannah Owen.

Ffynonellau: http://1914-1918.invisionzone.com/forums/index.php?/topic/3929-wanted-photos-nationwide/&page=19

Cyfeirnod: WaW0042

Enw Louisa Parry, Cofeb Rhfel Gaergybi

Cofeb Rhfel Gaergybi

Enw Louisa Parry, Cofeb Rhfel Gaergybi

Enw Louisa Parry yn Llyfr Cofio Cenedlaethol Cymru

Llyfr Cofio Cenedlaethol Cymru

Enw Louisa Parry yn Llyfr Cofio Cenedlaethol Cymru


D Parry Jones

Man geni: Ystrad Mynach ?

Gwasanaeth: Gweithwraig mewn Ffatri Arfau Rhyfel

Cofeb: Capel Meth. Calf. Bethania- Siloh, Ystrad Mynach, Morgannwg

Nodiadau: Gwelir enw D Parry Jones ar y Rhestr Anrhydedd

Cyfeirnod: WaW0156

Enw D Parry Jones Gweithwraig mewn Ffatri Arfau Rhyfel ar Restr Anrhydedd Capel Meth. Calf.  Bethania- Siloh Ystrad Mynach

Rhestr Anrhydedd

Enw D Parry Jones Gweithwraig mewn Ffatri Arfau Rhyfel ar Restr Anrhydedd Capel Meth. Calf. Bethania- Siloh Ystrad Mynach


Doris Patterson

Man geni: Abertawe

Gwasanaeth: Gweithwraig mewn Ffatri Arfau Rhyfel

Nodiadau: 34 oed. Bu Doris Patterson yn dyst i’r ffrwydrad a laddodd Gwenllian Williams ac Eleanor Thomas. Ni chafodd niwed er mai dim ond ‘dwy lath i ffwrdd ‘ yr oedd hi.

Cyfeirnod: WaW0095

Adroddiad papur newydd; adroddiad tyst – Doris Patterson o ffrwydrad, South Wales Daily Post 18 Ionawr 1919

Adroddiad tyst am ffrwydrad

Adroddiad papur newydd; adroddiad tyst – Doris Patterson o ffrwydrad, South Wales Daily Post 18 Ionawr 1919


Violet Pearce

Man geni: Abertawe

Gwasanaeth: clerc bwcio, NWR

Marwolaeth: November 1918, Abertawe, Influenza / y ffliw

Nodiadau: Roedd Violet Pearce yn glerc bwcio ar Orsaf Victoria Abertawe pan fu farw o’r ffliw Sbaenaidd ddechrau Tachwedd 1918.

Cyfeirnod: WaW0373

Adroddiad am farwolaeth Violet Pearce. Cambria Daily Leader 5 Tachwedd 1918.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am farwolaeth Violet Pearce. Cambria Daily Leader 5 Tachwedd 1918.


Edith Phillips (Humphreys)

Man geni: Pont-y-pŵl

Gwasanaeth: Cariad

Nodiadau: Roedd Edith yn ffrindiau gyda’r teulu Humphreys (gweler Elizabeth Humphreys). Byddai Owen a George Humphreys yn ysgrifennu ati’n gyson, a rhoddodd Owen rosari a ddarganfu ar faes y gad iddi. Lladdwyd Owen yn Nhachwedd 1916. Priododd Edith George yn 1923.

Cyfeirnod: WaW0136

Ffotograff priodas o Edith (née Phillips) a George Humphreys gydag aelodau’r teulu. Mae hi’n eistedd ar y dde, gyda George yn sefyll y tu ôl iddi. 1923

Edith (née Phillips) a George Humphreys

Ffotograff priodas o Edith (née Phillips) a George Humphreys gydag aelodau’r teulu. Mae hi’n eistedd ar y dde, gyda George yn sefyll y tu ôl iddi. 1923

Rosari a ddarganfuwyd ar faes y gad gan Owen Humphreys ac a roddwyd i Edith Phillips.

Rosari

Rosari a ddarganfuwyd ar faes y gad gan Owen Humphreys ac a roddwyd i Edith Phillips.


Cerdyn post oddi wrth George Humphreys ar Edith Phillips, dyddiedig 20fed Mawrth 1915

Cerdyn post

Cerdyn post oddi wrth George Humphreys ar Edith Phillips, dyddiedig 20fed Mawrth 1915

Cerdyn post o faes y gad a anfonwyd at Edith Phillips gan Owen Humphreys, Medi 8fed 1916.

Cerdyn post o faes y gad

Cerdyn post o faes y gad a anfonwyd at Edith Phillips gan Owen Humphreys, Medi 8fed 1916.


Mary (Polly) Phillips

Man geni: Abertawe ?

Gwasanaeth: Stiwardes, Cunard

Nodiadau: Roedd Polly Phillips wedi bod yn stiwardes gyda chwmni Cunard ers tua 1911 ac wedi ei lleoli yn Glasgow, Roedd hi ar fwrdd y Lusitania pan ymosodwyd arni ar 7fed Mai 1915. Roedd hi’n ansicr ar y dechrau a oedd hi wedi ei boddi ai peidio ond cyrhaeddodd y newyddion da pan oedd ei brawd a’i deulu yn yr eglwys yn Abertawe.

Cyfeirnod: WaW0276

Adroddiad am oroesiad Polly Phillips, stiwardes ar y Lusitania. Cambria Daily Leader 10 May 1915

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am oroesiad Polly Phillips, stiwardes ar y Lusitania. Cambria Daily Leader 10 May 1915


Mary Elizabeth Phillips (Eppynt)

Man geni: Merthyr Cynog, Aberhonddu

Gwasanaeth: Meddyg, Scottish Womens Hospitals, Royal Army Medical Corp, 1914 - 1919

Marwolaeth: 1956, Achos anhysbys

Nodiadau: Ganwyd Mary Phillips yn 1874 a mabwysiadodd yr enw ‘Eppynt’ o’r mynyddoedd ger man ei geni. Hi oedd y fenyw gyntaf i hyfforddi’n feddyg yng Ngholeg Prifysgol, Caerdydd (1894 – 8), ac yn dilyn hynny bu’n gweithio yn Lloegr. Cefnogai’r NUWSS, ac weithiau siaradai yn eu cyfarfodydd. Ar 8fed Rhagfyr 1914 derbyniodd delegram oddi wrth y Scottish Women’s Hospitals a gefnogid gan yr NUWSS yn gofyn iddi fynd i’w hysbyty yn Calais ar unwaith. Bu yno tan Ebrill 1915, cyn ymuno â’r SWH yn Valjevo, Serbia. Anfonwyd hi gartref yn sal yn union cyn i lawer o aelodau’r SWH gael eu cipio gan fyddin Awstria/Bwlgaria [gweler Elizabeth Clement, Gwenllian Morris]. Ar ôl gwella penodwyd hi’n Brif Swyddog Meddygol yr SWH yn Corsica. Dychwelodd i deithio Cymru yn codi arian i’r Ysbytai yn Serbia. Roedd yn siaradwraig nodedig yn Gymraeg a Saesneg. Yn 1918 aeth i Lundain i weithio yn Ysbyty Milwrol Stryd Endell, ysbyty 573-gwely a gâi ei redeg gan fenywod yn unig, llawer ohonynt yn swffragetiaid. Ar ôl y Rhyfel bu’n Ddirprwy Swyddog Meddygol Iechyd ym Merthyr Tudful.

Cyfeirnod: WaW0362

Dr Mary Eppynt Phillips yng ngwisg swyddogol Corfflu Meddygol y Fyddin Frenhinol. Tynnwyd y llun yn 1920. Imperial War Museum.

Dr Mary Eppynt Phillips

Dr Mary Eppynt Phillips yng ngwisg swyddogol Corfflu Meddygol y Fyddin Frenhinol. Tynnwyd y llun yn 1920. Imperial War Museum.

Telegram yn gofyn i Dr Phillips fynd i Calais, 8fed Medi 1914. Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Telegram

Telegram yn gofyn i Dr Phillips fynd i Calais, 8fed Medi 1914. Llyfrgell Genedlaethol Cymru.


Adroddiad ar waith Dr Phillips yn ystod y Rhyfel. Brecon County Times 19eg Gorffennaf 1917.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad ar waith Dr Phillips yn ystod y Rhyfel. Brecon County Times 19eg Gorffennaf 1917.

Adroddiad am ddyfarnu arwyddlun urdd St Java [sef Sava mewn gwirionedd] gan Frenin Serbia. Brecon and Radnor Express 22ain Awst 1918.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am ddyfarnu arwyddlun urdd St Java [sef Sava mewn gwirionedd] gan Frenin Serbia. Brecon and Radnor Express 22ain Awst 1918.


Copi o cv Dr Phillips, 1920. Diolch i Gasgliad y Werin Cymru.

Curriculum vitae

Copi o cv Dr Phillips, 1920. Diolch i Gasgliad y Werin Cymru.

Llawdriniaeth yn Ysbyty Milwrol Stryd Endell.

Ysbyty Milwrol Stryd Endell

Llawdriniaeth yn Ysbyty Milwrol Stryd Endell.


Violet Phillips

Man geni: Casnewydd 1899

Gwasanaeth: Gweithwraig, WAAC/QMAAC, 1917 - 1919

Marwolaeth: 1919-03-08, Hostel Chadderton, Achos anhysbys

Cofeb: Sant Gwynlliw , Casnewydd, Sir Fynwy

Nodiadau: Roedd hi’n ferch i Mrs C.M.Phillips, 32 Barrack Hill, Casnewydd

Ffynonellau: http://www.cwgc.org/find-war-dead/casualty/390079/PHILLIPS,%20V

Cyfeirnod: WaW0118

Bedd Violet Phillips, Nghladdfa St Woolos, Casnewydd

Bedd Violet Phillips

Bedd Violet Phillips, Nghladdfa St Woolos, Casnewydd


Emily Frost Phipps

Man geni: Devonport

Gwasanaeth: Athrawes, actifydd, bargyfreithwraig

Marwolaeth: 1943, Heart disease / Clefyd y galon

Nodiadau: Ganed Emily Phipps yn Nhachwedd 1865 yn ferch i of copr yn y dociau. Gweithiodd ei ffordd i fyny o fod yn ddisgybl-athrawes i fod yn Brifathrawes Ysgol y Merched Bwrdeistref Abertawe yn 1895. Roedd yn feminydd weithredol, a chyda ei phartner, Clara Neal (a thair arall, gan aros dros nos mewn ogof ar lan y môr), boicotiodd gyfrifiad 1911. Bu’n Llywydd Undeb ar gyfer athrawesau benywaidd yn 1915, 1916 a 1917, a hi oedd yn golygu cylchgrawn yr Undeb. Hyrwyddodd yrfaoedd proffesiynol i ferched, gan synnu llawer o bobl trwy awgrymu ym Mawrth 1914 y gallent fod yn ddeintyddion. Safodd Emily Phipps yn Aelod Seneddol ar gyfer Chelsea yn etholiad 1918, yn un o ddim ond dwy fenyw o Gymru a wnaeth hynny. Yn ddiweddarach astudiodd i fod yn fargyfreithwraig, a dyrchafwyd hi i’r bar yn 1925.

Ffynonellau: https://en.wikipedia.org/wiki/Emily_Frost_Phipps

Cyfeirnod: WaW0247

Emily Phipps mewn gwisg academaidd

Emily Frost Phipps

Emily Phipps mewn gwisg academaidd

Pennawd i adroddiad o araith Emily Phipps yn Seremoni Wobrwyo Ysgolion Eilradd Bwrdeistref Abertawe, 20fed Mawrth 1914. Cambrian Daily Leader 21ain Mawrth 1914.

Pennawd papur newydd

Pennawd i adroddiad o araith Emily Phipps yn Seremoni Wobrwyo Ysgolion Eilradd Bwrdeistref Abertawe, 20fed Mawrth 1914. Cambrian Daily Leader 21ain Mawrth 1914.


Adroddiad ar ganlyniadau ymgeiswyr benywaidd yn Etholiad Cyffredinol 1918. Cambrian News and Merionethshire Standard 3ydd Ionawr 1919.rn

Adroddiad papur newydd

Adroddiad ar ganlyniadau ymgeiswyr benywaidd yn Etholiad Cyffredinol 1918. Cambrian News and Merionethshire Standard 3ydd Ionawr 1919.rn


Emily Ada Pickford (née Pearn)

Man geni: Penarth

Gwasanaeth: Difyrwraig

Marwolaeth: -1919-07.02, Afon Somme, Drowning / Boddi

Cofeb: Cofeb Ryfel, Penarth, Morgannwg

Nodiadau: 37 oed. Aelod o un o Bartïon Cyngerdd Lena Ashwell, bu farw pan blymiodd car yr oedd hi’n teithio ynddo i afon Somme ar y ffordd adre o gyngerdd. Claddwyd yng Nghladdfa Gymunedol Abbeville, llain V, Rhes G, Bedd 23

Ffynonellau: http://www.powell76.talktalk.net/mrsemilypickford.htm

Cyfeirnod: WaW0043

Enw Emily Pickford, Cofeb Ryfel Penarth, roedd hi'n gantores a foddodd mewn damwain yn y Somme, Ionawr 1919

Cofeb Ryfel Penarth

Enw Emily Pickford, Cofeb Ryfel Penarth, roedd hi'n gantores a foddodd mewn damwain yn y Somme, Ionawr 1919



Administration